Hayat Farkındalığı Nedir?

Hayat farkındalığı veya öz farkındalık, yansımalar ve iç gözlemler yoluyla kendinizi net ve nesnel olarak görme yeteneğidir. İnsanın kendi hakkında tam bir nesnellik elde etmesi mümkün olmasa da, bu olay felsefe tarihi boyunca hararetle süregelen bir tartışmadır. Bazı insanlar kendi farkındalıklarını çabucak görüp teşhis edebilirken, bazı insanlar ise öz farkındalıklarını tesbit edemeden bu dünyadan ayrılıp gitmektedir. Hayat farkındalığı hakkında hepimizin temel bir düşüncesi mutlaka vardır.

Hayat Farkındalığı Teorisi Nedir?

Hayat farkındalığı teorisi; sizin kendi düşünceleriniz değil, düşüncelerinizi gözlemleyen varlık olduğunuz fikrine dayanır. İçsel benliğimize fazladan bir düşünce vermeden, sadece düşünerek, hissederek ve istediğimiz gibi davranarak günümüzü sürdürebiliriz. Kendimizi değerlendirmeye başladığımızda, gerektiği gibi düşünüp düşünmediğimizi, hissettiklerimizi, standartlarımızı ve değerlerimizi takip edip etmediğimizi biraz sorgulayabiliriz. Bu, doğruluk standartlarımızla karşılaştırma olarak adlandırılır. Bunu, düşüncelerimizin ve davranışlarımızın doğruluğunu yargılamanın bir yolu olarak bu standartları kullanarak günlük olarak yapıyoruz. Hedeflerimize ulaşmak için doğru seçimleri yapıp yapmadığımızı değerlendirip belirlediğimiz için bu standartları kullanmak, özdenetim uygulamasının önemli bir bileşenidir.

Bu teori, araştırmacılara sağlamlığını test etmek için bolca zaman vererek, onlarca yıldır ortalıkta dolaşıyor. Öz-farkındalık, onun bağıntıları ve faydaları hakkındaki bilginin derinliği, kendimizde ve başkalarında öz-farkındalığı geliştirmek için bize sağlıklı bir temel sağlayabilir.

Hayat farkındalığı teorisine göre;  kendimizi doğruluk standartlarımızla karşılaştırmanın iki temel sonucu vardır:

Kendimizle standartlarımız arasında “geçeriz” veya uyum buluruz. “Başarısızız” veya kendimizle standartlarımız arasında bir tutarsızlık buluyoruz.

İkisi arasında bir tutarsızlık bulduğumuz zaman, kendimizi iki seçenekle buluruz: tutarsızlığı azaltmak için çalışmak veya ondan tamamen kaçınmak.

Hayat farkındalığı veya diğer adıyla Öz farkındalık teorisi, nasıl tepki vermeyi seçtiğimizi etkileyen birkaç farklı faktör olduğunu öne sürüyor. Temel olarak, nasıl olacağını düşündüğümüze bağlı. Bu tutarsızlığı gerçekten değiştirme şansının çok az olduğuna inanırsak, bundan kaçınma eğilimindeyizdir. Doğruluk standartlarımızla uyumumuzu iyileştirebileceğimize inanıyorsak, harekete geçeriz.

Eylemlerimiz, yeniden düzenlemenin ne kadar zaman ve çaba gerektireceğine inandığımıza da bağlı olacaktır; ilerleme ne kadar yavaş olursa, özellikle kendimiz ve standartlarımız arasında algılanan tutarsızlık büyükse, yeniden düzenleme çabalarını üstlenme olasılığımız o kadar düşük olacaktır.

Hayat Farkındalığı

Hayat Farkındalığı

Esasen bu, çok sayıda tutarlı ve odaklanmış çalışma gerektirecek önemli bir tutarsızlıkla karşı karşıya kaldığımızda, genellikle bu özel tutarsızlık üzerinde öz değerlendirme yapmaktan kaçınmamız ve buna bağlı kalmamamız anlamına gelir.

Ayrıca, öz farkındalık seviyemiz, sonuç hakkında nasıl düşündüğümüzü belirlemek için kendimizi ve standartlarımızı yeniden düzenlemede başarı olasılığı ile etkileşime girer. Kendimizin farkında olduğumuzda ve başarı şansının yüksek olduğuna inandığımızda, genellikle bu başarıyı veya başarısızlığı çabalarımıza bağlamakta hızlıyız.

Tersine, kendimizin farkında olduğumuzda ancak başarı şansının düşük olduğuna inandığımızda, sonucun çabalarımızdan çok dış etkenlerden etkilendiğini düşünme eğilimindeyiz. Elbette, bazen standartlarımızla uyum sağlamadaki başarımız kısmen dış etkenler tarafından yönlendirilir, ancak başarılarımızda ve başarısızlıklarımızda her zaman oynayacağımız bir rol vardır.

İlginç bir şekilde, standartlarımız üzerinde de bir miktar kontrole sahibiz, öyle ki, standartlarımıza uymadığımızı fark edersek, standartlarımızı değiştirebiliriz.

Kendimizden çok standartlara odaklanırsak bu daha olasıdır; performansımızdan çok standartlara odaklandığımızda başarısız olursak, standartları suçlamamız ve performansımıza uyacak şekilde değiştirmemiz daha olasıdır .

Sadece suçu standartlara atmak ve bu nedenle gerçek bir tutarsızlık için kendinizi kancadan kurtarmak gibi görünse de, standartların aşırı katı olduğu birçok durum vardır. Terapistlerin ofisleri, kendilerini inanılmayacak kadar yüksek standartlarda tutan ve kendilerini kendi iç standartlarıyla karşılaştırırken kendilerine hiçbir başarı şansı vermeyen insanlarla doludur.

Öz-farkındalık üzerine yapılan araştırmalardan açıkça görülüyor ki, nasıl düşündüğümüz, hissettiğimiz, hareket ettiğimiz ve düşüncelerimize, duygularımıza ve eylemlerimize nasıl tepki verdiğimizde önemli bir faktördür.

Hayat Farkındalığının Kanıtlanmış 4 Faydası

Şimdi, dikkatimizi kendinin farkında olmanın sonuçları üzerine yapılan araştırmalara çevirelim.

Tahmin edebileceğiniz gibi, öz-farkındalığı uygulamanın birçok faydası vardır :

Bizi daha proaktif hale getirebilir, kabulümüzü artırabilir ve olumlu kişisel gelişimi teşvik edebilir.

Öz-farkındalık, olayları başkalarının bakış açısından görmemizi, özdenetim uygulamamızı, yaratıcı ve üretken bir şekilde çalışmamızı ve kendimizle ve işimizle gurur duymanın yanı sıra genel öz saygıyı deneyimlememizi sağlar.

Daha iyi karar vermeye yol açar.

Bizi işimizde daha iyi, işyerinde daha iyi iletişimciler yapabilir ve özgüvenimizi ve işle ilgili refahımızı artırabilir.
Bu faydalar, öz farkındalığı geliştirmek için çalışmak için yeterli nedendir, ancak bu liste hiçbir şekilde ayrıntılı değildir. Öz farkındalık, sahip olduğunuz hemen hemen her deneyiminizi geliştirme potansiyeline sahiptir, çünkü o, her yerde, her zaman, kendinizi o anda temellendirmek, kendinizi ve durumu gerçekçi bir şekilde değerlendirmek ve iyi seçimler yapmanıza yardımcı olmak için kullanılabilecek bir araç ve uygulamadır.

Hayat Farkındalığı Becerilerine Bazı Örnekler Verelim

EzeL köşe yazarlığı yaptığı sitelerde konu bulmakta ve fikir üretmekte zorlanıyor. Yazdığı makaleler sık sık bazı malum çevrelerce eleştiriliyor ve hafife alınıyor. Ortalamanın altında sonuçlar ürettiğini fark ediyor. Kendi standartları ile performansı arasındaki uyuşmazlığı fark ediyor. Nereden geldiğini ve nasıl iyileştirileceğini belirlemek için öz değerlendirmeye giriyor.

Yaptığı işte kendisini bu kadar zora sokan etkenlerin ne olduğunu sorgulamaya başlıyor. Bu şekilde daha tutarlı ve net makaleler yazmaya odaklanıyor.

EzeL, yazma yeteneğini geliştirmek için KaRa namıyla bilinen bir UsTa’dan ders ve kurs almaya başlıyor.  Bu UsTa’nın vesilesiyle, yazdığı makalelerdeki eksik ve aksaklıkların gözden geçirilmesi gerektiğine inanıyor. Bu inanış ve teslimiyet gelecekteki makaleler için kendisine ışık tutuyor ve yeni bir şablon çerçevesinde tutarsızlıklarını tekrar gözden geçiriyor. 

Asbulut arkadaşı Sakaryalı ile bir takım sorunlar yaşıyor. Sakaryalının onu hafife aldığını, yeteri kadar değer vermediğini düşünüyor. Bu konuda sık sık tartışma yaşıyorlar. Geçmişe dönüp baktığında Sakaryalı için yaptığı iyi şeylerin görmezden gelindiğini, kendisinin takdir ve taltif edilmediğini idrak ediyor. 

Kendisini görmezden gelen Sakaryalı ile uzun soluklu bir yola giren Asbulut, ne yapacağını bilmez bir halde dümeni kırılmış bir gemi gibi okyanusta ilerlemeye devam ediyor. 

İmtihan, depresif belirtilere neden olan düşük benlik saygısı ile mücadele eder. Yeterince iyi hissetmiyor ve bu yüzden önüne çıkan fırsatları kabul etmiyor. Kendi farkındalığını geliştirmesine yardımcı olmak için bir terapistle çalışmaya başlıyor.

Bir dahaki sefere bir fırsat eline geçtiğinde, bunu yapmak istemediğini düşünür ve ilk başta geri çevirmeye karar verir. Daha sonra, bazı hayat farkındalığı tekniklerinin yardımıyla İmtihan, yalnızca yeterince iyi olmayacağından korktuğu için bunu yapmak istemediğini kendi kendine söylediğini fark eder.

İmtihan tüm bu fikir çatışmaları arasında nihayet doğru yolu bulur. Kendine yeterince iyi olduğunu hatırlatır ve düşüncelerini “ya başarırsam?” sorusuna yönlendirir. “Ya başarısız olursam?” yerine Fırsatı kabul eder ve başarı şansını artırmak için öz farkındalığı ve öz sevgiyi kullanmaya devam eder.

Yukarıda bazı kişilere ithafen anlatılan bu üç hikaye; Hayat farkındalığının nasıl görünebileceğini, ona dokunduğunuzda sizin için neler yapabileceğini örnekliyor. Öz farkındalık olmadan Ezel kötü makaleler yazmaya, Asbulut kendisini dikkate almayan Sakaryalı ile arkadaşlığına devam ederdi. İmtihan ise onun her alanda büyümesine yardımcı olan fırsatları asla değerlendiremezdi.

İslami sohbet platformu olarak çeşitli ve çarpıcı konulara temas etmeye devam ediyoruz. Bu gün biraz felsefe yapalım dedik ve karışık bir konu işlemeye çalıştık. İşlediğimiz bu konuda insanların kendi öz farkındalıklarının bilincinde olması ve hayatlarına yön verebilmesi. Hem felsefi, hem de psikolojik olarak insanoğlu güçlüklerle baş edebilmek için tam bir donanıma sahiptir. Yeterki içinizdeki cevheri ortaya çıkarın.

Not: Yukarıda anlatılan hikayelerde kullanılan rumuz ve isimler tamamen kurgusaldır ve hiç kimse hedef alınmamıştır.

https://www.islami-sohbet.org/wp-content/uploads/2022/02/Hayat-Farkindaligi.pnghttps://www.islami-sohbet.org/wp-content/uploads/2022/02/Hayat-Farkindaligi-300x300.pngEzeLGenel
Hayat Farkındalığı Nedir? Hayat farkındalığı veya öz farkındalık, yansımalar ve iç gözlemler yoluyla kendinizi net ve nesnel olarak görme yeteneğidir. İnsanın kendi hakkında tam bir nesnellik elde etmesi mümkün olmasa da, bu olay felsefe tarihi boyunca hararetle süregelen bir tartışmadır. Bazı insanlar kendi farkındalıklarını çabucak görüp teşhis edebilirken, bazı insanlar...